İş Güvenliği Firmaları Sorumlulukları

İş güvenliği firmalarının sorumluluğu, işyerine uzman ve hekim atamakla bitmez. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili yönetmelikler, hizmeti veren kuruluşa hem işverene hem çalışana hem de kamu otoritesine karşı ayrı ayrı yükümlülükler yükler. Bu sorumlulukların bir bölümü kayıt tutmakla, asıl ağırlıklı bölümü ise sahadaki tehlikeyi zamanında görüp bildirmekle ilgilidir.

İşverene karşı sorumlulukları

Firma, işverene mevzuatın gerektirdiği konularda rehberlik etmek ve işyerinin iş sağlığı ve güvenliği düzenini kurmakla yükümlüdür. Bu kapsamda yıllık çalışma planını hazırlar, eğitim programını kurgular, sağlık gözetimi takvimini oluşturur ve dönem sonunda yürütülen çalışmaların değerlendirme raporunu sunar.

Tespit edilen eksikliklerin işverene yazılı olarak bildirilmesi de doğrudan bir sorumluluktur. Uzman ve hekimin önerileri onaylı deftere kaydedilir; bu kayıt hem işverenin bilgilendirildiğinin kanıtıdır hem de sorumluluğun sınırını çizer. Hayati tehlike oluşturan bir durum tespit edildiğinde bunun işverene derhal bildirilmesi ve gereken önlem alınana kadar o bölümde çalışılmaması gerekir. Bildirilen tehlikeli durum işveren tarafından giderilmezse, uzmanın ve hekimin durumu Bakanlığa iletmesi de yönetmelikle getirilmiş bir yükümlülüktür. Bildirim yapılmaması, hizmeti veren tarafın kendi kusurunu doğurur.

Sözleşmede taahhüt edilen çalışma süresinin fiilen işyerinde geçirilmesi de bu başlığın parçasıdır. Uzmanın ve hekimin işyerinde bulunması gereken süre, tehlike sınıfı ve çalışan sayısına göre yönetmelikle belirlenir; bu süreyi sahada kullanmadan hazırlanan belgeler işyerinin gerçeğini yansıtmaz. Kadroda değişiklik olduğunda işverenin bilgilendirilmesi ve görevlendirmenin sistem üzerinden yenilenmesi de firmanın yükümlülüğüdür.

Çalışana karşı sorumlulukları

Çalışan, hizmetin nesnesi değil tarafıdır. Firma; çalışanları maruz kaldıkları riskler, alınan önlemler ve acil durumda yapmaları gerekenler konusunda bilgilendirmek zorundadır. Temel iş güvenliği eğitimi bu bilgilendirmenin en somut aracıdır ve işe başlamadan önce verilmesi esastır. İş değişikliği, yeni ekipman veya uzun süreli işten uzak kalma hallerinde eğitim tekrarlanır.

Çalışanların görüşünün alınması da bu başlığın bir parçasıdır. Risk değerlendirmesi hazırlanırken işi fiilen yapan kişinin anlattığı zorlanma, aksama ve kestirme yöntem, hiçbir masa başı incelemesinin göremeyeceği bilgidir.

İşyeri hekimi tarafından yürütülen sağlık gözetiminde elde edilen kişisel sağlık bilgileri gizlidir. Hekim, çalışanın yaptığı işe uygunluğuna dair sonucu işverenle paylaşır; teşhis ve tetkik ayrıntılarını paylaşmaz. Bu gizlilik yükümlülüğü hizmet sözleşmesi sona erdikten sonra da devam eder.

Kayıt, saklama ve bildirim yükümlülüğü

Yürütülen çalışmaların izlenebilir olması gerekir. Firma; risk değerlendirmesi, eğitim katılım kayıtları, muayene sonuçları, ölçüm raporları ve tatbikat tutanaklarını düzenli biçimde tutar ve mevzuatın öngördüğü süre boyunca saklar. Denetimde sunulabilecek tek delil bu kayıtlardır.

• Görevlendirmelerin İSG-KATİP üzerinden güncel tutulması
• Risk değerlendirmesinin kaza, tadilat veya süreç değişikliği halinde yenilenmesi
• Acil eylem planının ve görevli ekip listelerinin güncelliğinin izlenmesi
• İş kazası ve meslek hastalığı olaylarının incelenip nedenlerinin raporlanması
• Periyodik kontrol ve ölçüm takvimlerinin takip edilmesi
• Çalışan temsilcisi ve varsa kurul ile bilgi paylaşımının sürdürülmesi

Sorumluluk işverenden devredilmez

Sık karşılaşılan yanlış bir beklenti, sözleşme imzalayan işverenin tüm hukuki sorumluluğu karşı tarafa devrettiği düşüncesidir. Mevzuat bunun aksini söyler: işyerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanmasından esas sorumlu olan işverendir. Hizmet veren firma rehberlik eder, tespit eder, önerir ve kayıt altına alır; önlemi hayata geçirecek olan işverendir.

Bu ayrım iki tarafı da korur. Uzmanın yazılı olarak bildirdiği bir eksiklik giderilmediğinde sorumluluk işverende kalır; buna karşılık uzmanın görmesi gereken bir tehlikeyi bildirmemesi kendi sorumluluğunu doğurur. Görevini gereği gibi yerine getirmeyen uzman ve hekimlerin belgeleri askıya alınabilir, yetkilendirilmiş kuruluşların yetki belgeleri iptal edilebilir. Yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde işverene idari para cezası uygulanır.

Sorumluluğun sağlıklı yürümesi için

Sorumluluk paylaşımının işlemesi, tarafların birbirine erişebilmesine bağlıdır. Uzmanın ve hekimin işyerinde yeterli süre bulunması, tespitlerin yazıya dökülmesi ve önerilen önlemlerin takip edilmesi bu ilişkinin temelidir. General OSGB olarak sunduğumuz hizmetlerin tamamını yazılı kayıt düzeni içinde yürütür, sahada gördüğümüz her eksikliği işverene raporlarız.