İş Kazalarında Sorumluluk ve Hapis Cezaları

İş kazaları önlenebilir ve bu da sorumluluk ve cezai sorumluluk sorularına yol açar. Bu makale, kuruluşların ve bireylerin ne zaman cezai olarak sorumlu bulunacağını, hangi suçlardan ve hangi yaptırımla bulunduğunu açıklamayı amaçlamaktadır. İş kazalarında sorumluluk ve hapis cezaları hakkında yer alan yasa maddeleri başlıklar halinde verilmiştir.

İş Kazalarında Sorumluluk ve Hapis Cezaları (Ceza Davaları)

İş kazası; 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu 3/1-g ile tanımlanmıştır. Bu tanıma göre;

İş kazası: İşyerinde veya işin yürütümü nedeniyle meydana gelen, ölüme sebebiyet veren veya vücut bütünlüğünü ruhen ya da bedenen engelli hâle getiren olay.

İş Kazası İSG

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 13/1 maddesine göre;

İş kazası;

Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,
İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle,
Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,
Bu Kanunun 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,

Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında, meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olay.

İş Kazalarında Ceza Davaları

İş kazası durumunda uygulanacak ceza yasalarca belirlenmiştir. İş kazalarında ceza davaları, ceza hukuku sorumluluğu çerçevesinde belirlenir.

Cezanın uygulanmasında öne alınacak temel kanunlar, Türk Ceza Kanunu ve Ceza Muhakemesi Kanunu’dur. Ayrıca, özel kanunlar ve ilgili mevzuat olayın özelliğine göre ceza hukukunu tamamlar.

İş Güvenliği Uzmanı ve İşyeri Hekimine Uygulanan Yaptırım ve Cezalar:

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun altıncı maddesinde, az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinden 50’den az çalışanı olanlar hariç, tüm işyerlerinde işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı çalıştırılması / görevlendirilmesi zorunlu olduğu gibi, Kanunun 8 inci maddesinde de işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanlarına; görevlendirildikleri işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili alınması gereken tedbirleri işverene yazılı olarak bildirme; bildirilen hususlardan hayati tehlike arz edenlerin işveren tarafından yerine getirilmemesi hâlinde, bu hususu İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü’ne bildirme yükümlülüğü getirilmiştir, bunların diğer görev ve yükümlülükleri bu maddede ve İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik’te belirtilmiştir.

Kanun ve Yönetmelikte belirtilen yükümlülük ve görevlerini yerine getirmediği, dolayısıyla kazanın meydana gelmesinde kusuru / sorumluluğu tespit edilen iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimine, kusuru Türk Ceza Kanunu hükümlerine göre taksir kapsamına giriyorsa hapis cezası verileceği gibi, Sosyal Güvenlik Kurumu da yukarıda belirtilen masraflarını kusur durumuna göre belirli oranda bu kişilerden de tahsil eder.