İş Güvenliği Firmaları (Nasıl Çalışır, Neler Yapar?)

İş güvenliği firmaları, mevzuattaki adıyla Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimleri, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yetkilendirilen kuruluşlardır. İşyerlerine iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve diğer sağlık personeli görevlendirerek 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun işverene yüklediği yükümlülüklerin sahada karşılanmasını sağlarlar. Verilen hizmet tek seferlik bir belge işi değil, işyerinin çalışma düzenine yerleşen sürekli bir takip ilişkisidir.

Yetkilendirme ve görevlendirme nasıl işler

Bir firmanın bu alanda hizmet verebilmesi için Bakanlıktan yetki belgesi alması, belgede yazılı kadroyu ve fiziki şartları sürekli olarak taşıması gerekir. Yetki belgesi bulunmayan bir kuruluşun düzenlediği kayıtlar denetimde geçerli sayılmaz. Bu nedenle sözleşme öncesinde firmanın yetkisinin güncel olup olmadığı teyit edilmelidir.

İşveren ile firma arasında hizmet sözleşmesi imzalandıktan sonra görevlendirme İSG-KATİP sistemi üzerinden yapılır. Görevlendirilen uzman ve hekim sözleşmeyi elektronik ortamda onaylar; böylece hangi işyerinden kimin sorumlu olduğu kayıt altına alınmış olur. Görevlendirilecek iş güvenliği uzmanının belge sınıfı ile uzmanın ve hekimin işyerinde geçireceği süre, işyerinin tehlike sınıfına ve çalışan sayısına göre belirlenir. Tehlike sınıfı az tehlikeli, tehlikeli ve çok tehlikeli olmak üzere üç başlık altında tanımlanır ve işyerinin faaliyet koduna bağlıdır.

Hangi işyerleri bu hizmeti almak zorunda

6331 sayılı Kanun, sınırlı istisnalar dışında kamu ve özel sektördeki bütün işyerlerini kapsar; tek çalışanı bulunan bir işyeri de bu kapsamın dışında değildir. Kanun kapsamında çırak ve stajyerler de çalışan sayılır. İşveren, iş sağlığı ve güvenliği hizmetini kendi bünyesinde kuracağı bir işyeri sağlık ve güvenlik birimiyle karşılayabileceği gibi, dışarıdan yetkilendirilmiş bir kuruluşla sözleşme yaparak da sağlayabilir.

Uygulamada küçük ve orta ölçekli işletmelerin büyük bölümü ikinci yolu tercih eder; uzman, hekim ve sağlık personelini kadroda sürekli bulundurmak yerine ihtiyaç duyulan süre kadar hizmet almak daha uygulanabilirdir. Hangi yol seçilirse seçilsin, işyerinin tehlike sınıfı ve çalışan sayısı hizmetin kapsamını belirleyen iki temel ölçüttür.

Saha çalışması hangi sırayla yürür

Hizmet, işyerini tanımadan başlamaz. Uzman ve hekim önce üretim akışını, kullanılan makineleri, kimyasalları ve çalışan profilini yerinde inceler. Bu tespitin ardından süreç şu adımlarla ilerler:

• Mevcut durumun tespiti ve eksikliklerin listelenmesi
• Risk değerlendirmesinin işyeri ekibiyle birlikte hazırlanması
• Tespit edilen risklere göre önlem ve termin planının çıkarılması
• Yıllık çalışma planının ve eğitim programının oluşturulması
• Periyodik işyeri ziyaretleri ve alınan önlemlerin yerinde kontrolü
• Yapılan çalışmaların onaylı defter ve raporlarla kayıt altına alınması

İş güvenliği firmaları neler yapar

Hizmetin kapsamı işyerinin tehlike sınıfına ve faaliyet alanına göre genişler. Yaygın olarak yürütülen başlıklar şunlardır:

• Risk değerlendirmesinin hazırlanması ve gerektiğinde yenilenmesi
• Acil durum planının kurgulanması, ekiplerin belirlenmesi ve tatbikatların yapılması
• Çalışanlara iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin verilmesi
• İşe giriş ve periyodik sağlık muayeneleri ile gerekli tetkiklerin planlanması
• Gürültü, toz, aydınlatma ve termal konfor gibi ortam ölçümlerinin yaptırılması
• İş ekipmanlarının periyodik kontrol takviminin izlenmesi
• İş sağlığı ve güvenliği kurulu çalışmalarına katılım
• İş kazası ve ramak kala olaylarının incelenip tekrarını önleyecek önerilerin sunulması
• Yıl sonunda yapılan çalışmaların değerlendirme raporunun hazırlanması

Firma seçerken nelere bakılmalı

İyi bir hizmetin ayırt edici işareti evrak kalınlığı değil, sahada geçirilen zamandır. Uzmanın işyerini düzenli aralıklarla ziyaret etmesi, çalışanla konuşması ve önerdiği önlemin uygulanıp uygulanmadığını takip etmesi beklenir. Kadronun sektöre aşina olması da önemlidir; bir metal atölyesiyle gıda üretim tesisinin riskleri aynı yöntemle yönetilmez.

İkinci ölçüt hizmetin bütünlüğüdür. Eğitim, ölçüm, sağlık gözetimi ve raporlamanın tek elden yürütülmesi sorumluluk boşluklarını ortadan kaldırır, aynı bilgiyi farklı taraflara tekrar tekrar anlatma yükünü de azaltır. General OSGB olarak İstanbul ve çevresindeki işyerlerine bu başlıkların tamamını kapsayan OSGB hizmeti sunuyoruz; uzman ve hekim görevlendirmesini işyerinin gerçek ihtiyacına göre kurguluyoruz.